Brak wsparcia finansowego w małżeństwie? Sprawdź, jak działa powództwo z art. 27 K.R.O.

W takich przypadkach możliwe jest wystąpienie do sądu z powództwem o przyczynianie się do zaspokajania potrzeb rodziny. Umożliwia ono uzyskanie środków w trakcie trwania małżeństwa – bez konieczności wnoszenia pozwu o rozwód albo jeszcze przed zakończeniem sprawy rozwodowej w sądzie. Jeśli w międzyczasie dojdzie do rozwodu, ten obowiązek wygasa (zastępują go zwykłe alimenty na dziecko i ewentualnie na byłego małżonka).

Czym jest zaspokajanie potrzeb rodziny?

Zgodnie z art. 27 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:

Art. 27. [Obowiązek przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny] Oboje małżonkowie obowiązani są, każdy według swych sił oraz swych możliwości zarobkowych i majątkowych, przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny, którą przez swój związek założyli. Zadośćuczynienie temu obowiązkowi może polegać także, w całości lub w części, na osobistych staraniach o wychowanie dzieci i na pracy we wspólnym gospodarstwie domowym.

Obowiązek ten ma charakter:

• wzajemny,
• ciągły,
• niezależny od ustroju majątkowego małżeńskiego.

Co istotne, realizacja tego obowiązku może polegać nie tylko na świadczeniach pieniężnych, ale również na osobistych staraniach o wychowanie dzieci czy prowadzenie gospodarstwa domowego.

Kiedy można wystąpić z pozwem o zaspakajanie potrzeb rodziny?

Powództwo o zaspokojenie potrzeb rodziny służy uzyskaniu przez jednego z małżonków orzeczenia sądu zobowiązującego drugiego małżonka do:

• przekazywania określonej kwoty pieniężnej,
• albo ponoszenia konkretnych wydatków związanych z funkcjonowaniem rodziny

Dla skutecznego dochodzenia roszczenia konieczne jest wykazanie:

1. istnienia małżeństwa

Roszczenie przysługuje wyłącznie między małżonkami i wygasa z chwilą ustania małżeństwa.

2. niewywiązywania się jednego z małżonków z obowiązku.

Może to polegać na:

• braku przekazywania środków finansowych,
• uchylaniu się od pracy zarobkowej mimo możliwości,
• przeznaczaniu dochodów na inne cele niż potrzeby rodziny.

3. istnienia usprawiedliwionych potrzeb rodziny

Obejmują one m.in.:

• koszty utrzymania mieszkania,
• wyżywienie,
• edukację dzieci,
• leczenie,
• inne wydatki odpowiadające standardowi życia rodziny

Sąd w toku postępowania i badania okoliczności faktycznych - bierze pod uwagę także dotychczasowy poziom życia rodziny.

Ile wynosi świadczenie na rzecz rodziny?

Nie istnieje jedna, stała kwota – Sąd ustala wysokość świadczenia indywidualnie, analizując podobnie jak przy świadczeniach alimentacyjnych:

• potrzeby rodziny,
• dochody i majątek małżonków,
• możliwości zarobkowe,
• zaangażowanie w wychowanie dzieci i prowadzenie domu.

Sąd Okręgowy w Białymstoku w wyroku z 22 listopada 2013 r. w sprawie II Ca 899/13 (LEX nr 1715553) wskazał, że: „przepis art. 27 KRiO statuuje obowiązek przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny przez każdego z małżonków stosownie do jego możliwości. Zakres obowiązku wyznaczają zatem siły, tj. możliwości wypełnienia obowiązku wynikające ze stanu fizycznego i psychicznego każdego z małżonków oraz możliwości zarobkowe i majątkowe każdego z nich. Dla określenia zakresu tego obowiązku właściwa jest reguła równej stopy życiowej poszczególnych członków rodziny.”

Jak napisać pozew o zaspokojenie potrzeb rodziny?

Przedmiotowe powództwo powinno oczywiście czynić zadość wymogom pisma procesowego, ale przede wszystkim powinno zawierać:

• oznaczenie sądu,
• dane stron,
• żądaną kwotę miesięczną,
• uzasadnienie (opis sytuacji rodzinnej i finansowej),
• dowody (rachunki, faktury, umowy, zaświadczenia o dochodach)

Oprócz tego warto również wykazać realne koszty utrzymania oraz brak wsparcia ze strony drugiego małżonka.

Zabezpieczenie roszczenia – czyli środki jeszcze przed wyrokiem

W pozwie warto również zawrzeć wniosek o zabezpieczenie potrzeb rodziny na czas trwania postępowania. Dzięki temu, Sąd może przyznać środki już na początkowym etapie postępowania, bez czekania na prawomocny wyrok. Rodzina zyskuje wówczas szybszą ochronę finansową. Jest to szczególnie ważne rozwiązanie w sytuacjach nagłych, np. brak środków na życie.

Sprawa o zaspokojenie potrzeb rodziny – jaki sąd jest właściwy?

Powód może roszczenie o zaspokajanie potrzeb rodziny zrealizować jako samodzielne roszczenie lub jako roszczenie dodatkowe.

Można złożyć pozew odrębny i domagać się zaspokojenie potrzeb utrzymania rodziny do sądu rejonowego właściwego do ze względu na miejsce zamieszkania uprawnionego.

Jednakże również w toku postępowania o rozwód lub separację, można złożyć wniosek o zabezpieczenie roszczenia na czas trwania postępowania toczącego się przed sądem okręgowym. Co istotne w toku postępowania o rozwód albo separację z roszczeniem o zabezpieczenie potrzeb rodziny może wystąpić zarówno powód, (w powództwie o rozwód), jak i pozwany (w odpowiedzi na pozew).

Ważne jest również to, że jeżeli przed sądem okręgowym postępowanie o rozwód lub separację jest w toku, to przed sądem rejonowym nie może zostać wszczęta odrębna spraw o zaspokojenie potrzeb rodziny i o alimenty pomiędzy tymi samymi stronami. Postępowanie powinno zostać wówczas zawieszone i sprawa przekazana do sądu okręgowego - celem wspólnego rozpoznania wszystkich spraw.

Czym różni się powództwo z art. 27 k.r.o. od alimentów?

Najczęstsze pytanie klientów dotyczy różnicy między powództwem o zabezpieczenie potrzeb rodziny, a alimentami. Powództwo o zaspokojenie potrzeb rodziny należy odróżnić od alimentów na rzecz dzieci oraz między byłymi małżonkami po rozwodzie. Otóż, powództwo z art. 27 k.r.o.

• dotyczy małżonków, a nie byłych małżonków,
• obejmuje całą rodzinę, nie tylko dzieci,
• nie wymaga wykazania niedostatku,
• funkcjonuje w trakcie trwania małżeństwa.

Instrument ten znajduje szczególne zastosowanie w sytuacjach:

• separacji faktycznej małżonków,
• konfliktów rodzinnych,
• ukrywania dochodów przez jednego z małżonków,
• braku formalnego rozwodu przy jednoczesnym rozpadzie pożycia.

Kiedy warto skorzystać z pomocy prawnika?

Sprawy o zabezpieczenie potrzeb rodziny często wymagają odpowiedniego wykazania kosztów, udowodnienia możliwości zarobkowych drugiej strony, przygotowania skutecznego wniosku o zabezpieczenie. Profesjonalne wsparcie zwiększa szanse na szybkie uzyskanie środków i właściwe ustalenie ich wysokości.

Podsumowanie

Powództwo o zabezpieczenie potrzeb rodziny stanowi istotny mechanizm ochrony prawnej, umożliwiający egzekwowanie obowiązków wynikających z małżeństwa. Jego elastyczny charakter oraz brak konieczności wykazywania niedostatku sprawiają, że jest to rozwiązanie szczególnie użyteczne w praktyce. W przypadku problemów z uzyskaniem środków na utrzymanie rodziny warto rozważyć skorzystanie z tej instytucji - przy wsparciu profesjonalnego pełnomocnika.

Zapraszam do kontaktu!

Kancelaria Adwokacka Joanna Orzoł-Pabich ul. Piłsudskiego 4A/U1 73-110 Stargard

☎️ 603 835 957 📧 [email protected]